Trong hệ thống các di tích Tiên Công ở thị xã Quảng Yên cũ, ngoài các miếu Tiên Công, đình làng thờ các vị Tiên Công còn có hệ thống từ đường các dòng họ mà thuỷ tổ là các Tiên Công được con cháu trong dòng họ thờ cúng theo tục thờ gia tiên.

Với những giá trị về lịch sử, văn hóa, đến nay 24 nhà thờ họ của 22 dòng họ tại 2 phường Phong Cốc và Liên Hòa đã được nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Đây là nét riêng rất độc đáo trong hệ thống các di tích không chỉ của Quảng Ninh mà còn với cả nước nói chung.

Theo khảo sát của các nhà nghiên cứu, di tích từ đường các dòng họ ở khu vực Hà Nam (thị xã Quảng Yên cũ) được xây dựng vào khoảng thời gian từ năm 1600 đến 1650, sớm hơn cả các đình làng.

Các từ đường đều được xét là di tích lưu niệm danh nhân mở đất khu đảo Hà Nam, trong đó có 17 vị Tiên Công đầu tiên đã rời quê hương từ kinh thành Thăng Long về đây quai đê lấn biển, lập nên vùng đảo Hà Nam vào năm 1434.

Trải qua bao khó khăn, các bậc tiền nhân đã biến vùng bãi bồi ở cửa sông Bạch Đằng trở thành một vùng trù phú, bờ xôi ruộng mật. Nhớ ơn của các cụ, nhân dân đã lập miếu thờ, tôn các cụ là các bậc tiên công.

Nét đặc biệt của các từ đường này là, dù là di tích lưu niệm danh nhân mở đất nhưng trong từ đường không có tượng thờ, chỉ có khám thờ thủy tổ là Tiên Công, có trướng thờ các thế tổ và các đời con cháu theo cây gia phả, bia cùng các đồ thờ tự khác.

Trong các di tích cấp quốc gia này hiện cũng còn lưu giữ nhiều tác phẩm điêu khắc rất có giá trị như các mảng chạm khắc của vì kèo, đầu dư, đầu bẩy, cửa võng, án gian… được chạm trổ công phu, sắc nét tạo thành các bức tranh sống động hình tùng, cúc, trúc, mai, long, ly, quy, phượng uốn lượn mềm mại.

Trong từ đường còn có các bản gia phả, sắc phong và các đại tự, hoành phi, câu đối ca ngợi công đức của Tiên Công khai canh, khai sáng, đề cao phúc ấm của tổ tiên, nhắc nhở con cháu phải giữ gìn gia phong dòng họ, phát huy truyền thống của tổ tiên.

Trải qua lịch sử mấy trăm năm với nhiều lần trùng tu, tôn tạo, đến nay nhiều công trình vẫn giữ được nét kiến trúc cổ với cổng tam quan, sân tế tổ, nhà thờ kiểu chữ Nhị hoặc chữ Tam, bái đường và hậu cung đều có 3 đến 5 gian, mái lợp ngói, hai hồi bít đốc, đắp trụ.

Ngoài các miếu, đình làng thờ các vị Tiên Công, vào dịp đầu năm mới, Lễ hội Tiên Công được tổ chức từ ngày mùng 5 đến mùng 7 tháng Giêng hàng năm, tại miếu Thập cửu Tiên Công ở xã Cẩm La, nay là phường Phong Cốc.

Đây là dịp người dân vùng đảo Hà Nam và du khách thập phương tụ hội về để tưởng nhớ công lao của các vị Tiên Công đã tìm ra nước ngọt, khai sinh ra khu vực đảo Hà Nam trù phú ngày nay.

Lễ hội Tiên Công cũng là dịp để con cháu mừng thọ những cụ già với lễ rước các cụ thượng thọ lên miếu Tiên Công. Lễ hội Tiên Công đã được bảo tồn và phát huy giá trị hơn 300 năm nay, là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.